Kategori: Makaleler

Futbolun 6. Kuralı Nedir? Futbolu seviyor musunuz? Bu soruya vereceğiniz cevap büyük ihtimalle “Tabii ki!” olacaktır. Sonuçta, bu spor, sadece topa vurmak değil, aynı zamanda arkadaşlarla maç yaparken, gol attığında ya da kaybettiğinde hissettiğiniz duygularla daha anlamlı bir hâle geliyor. Peki ya futbolun kuralları hakkında ne kadar bilgi sahibisiniz? Hadi, gelin biraz derinleşelim ve “Futbolun 6. kuralı nedir?” sorusuna mizahi ve yaratıcı bir bakış açısıyla yaklaşalım. Futbolun 6. Kuralı: “Topla Oynamadan Gösterdiğin Hareket Sayısı” Evet, yanlış duymadınız. Futbolun 6. kuralı, aslında çoğu zaman gözden kaçan, göz önünde olmayan bir kuraldır. Ama ciddiyetle söylemek gerekirse, futbol kuralları oldukça karmaşık olabilir, hele…

Geçmişten Günümüze “İş Yeri” Kavramı: Tarihsel Bir Perspektif Hayatın akışı içinde geçmişi anlamadan bugünü yorumlamak neredeyse imkânsızdır; insan faaliyetlerinin mekânlarla olan ilişkisi de bu bağlamda özel bir öneme sahiptir. “İş yeri” kavramı, sadece ekonomik bir alan değil, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve hukuki dönüşümlerin izlerini taşıyan bir mercek sunar. Bu yazıda, Türk Dil Kurumu’na göre “iş yeri”nin yazım biçimi ve tarihsel evrimi üzerinden geçmişten günümüze uzanan bir yolculuğa çıkacağız. Osmanlı Döneminde Çalışma Mekânları Osmanlı İmparatorluğu’nda “iş yeri” kavramının modern karşılığı henüz net bir şekilde yoktu. Çarşılar, hanlar ve loncalar, ekonomik faaliyetin merkezleri olarak işlev görüyordu. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’ndeki çarşı betimlemeleri,…

1 Lot Kaç Pay Eder? Veriyle Yoğurulmuş Gerçekler ve Hikâyeler Hepimizin içinde bir yatırımcı ruhu vardır, değil mi? Benim çocukluğumda, annemin evdeki eski dergileri karıştırırken genellikle ekonomi ve borsa ile ilgili yazılar gözümün önünden hiç gitmezdi. Çoğu insan için ‘lot’ kelimesi, biraz kafa karıştırıcı olabilir. Bu yazıda “1 Lot kaç pay eder?” sorusunu detaylı şekilde ele alacağız. Ama öncelikle, bu konunun sadece kuru bir ekonomi terimi olmadığını, aslında yaşadığımız dünyayı ve ekonomiyi ne kadar etkileyebileceğini anlatmak istiyorum. 1 Lot Ne Demek? Biraz geri gitmemiz gerekirse, “lot” terimi borsada genellikle belirli bir miktar menkul kıymetin (hisse senedi, tahvil, vb.) adedini belirtir.…

Fonlardaki Riskler Nelerdir? Küresel ve Yerel Perspektiften Değerlendirme Bursa’da yaşayan, dünya gündemini ve Türkiye’nin ekonomik durumunu yakından takip eden biri olarak, son dönemde yatırım dünyasında oldukça fazla karşılaştığım bir konu var: Fonlardaki riskler nelerdir? Bu soruyu kendime sıkça sorarım, çünkü yatırım yaparken ne kadar kazanabileceğimiz kadar, kaybetme olasılığımız da hep bizi korkutmalı. Bugün, farklı kültürlerden ve ülkelerden örneklerle bu soruyu derinlemesine inceleyeceğim. Türkiye’de fonların riski nasıl görünüyor, küresel düzeyde bu riskler nelerdir ve her iki taraftan da neler öğrenebiliriz? Fonlar ve Risklerin Temel Bağlantısı Yatırım fonları, bir grup yatırımcının paralarını bir araya getirerek profesyonel yöneticiler tarafından çeşitli araçlarda (hisse senetleri,…

Giriş: Ivedilik ve İnsan Davranışlarını Merak Etmek Hayat bazen öyle anlar yaratır ki, hemen tepki vermek gerekir. Ben de insan davranışlarını anlamaya çalışırken, bu tür durumlarda zihnimde sürekli bir soru belirir: ivedilik nedir ve insanlar bunu nasıl deneyimler? Sadece aceleyle hareket etmek mi, yoksa karar vermede içsel bir zorunluluk mu söz konusu? Bu yazıda, “ivedilik nedir cümle içinde kullanımı?” sorusunu psikolojik bir mercekten ele alacak, bilişsel, duygusal ve sosyal boyutlarıyla inceleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji Perspektifi Ivedilik ve Karar Alma Süreçleri Bilişsel psikoloji, insanların bilgi işleme süreçlerini ve karar alma mekanizmalarını inceler. Ivedilik, genellikle hızlı düşünmeyi gerektiren durumlarla ilişkilidir. Kahneman (2011) “Hızlı…

Şok’ta Galeta Unu Var Mı? Hepimiz alışverişe çıktığımızda, bir marketin “başka yerde bulamayacağınız fırsatlar” sunduğunu iddia etmesiyle karşılaşıyoruz. Ama bir soru var: Bu gerçekten doğru mu? Bugün, Şok marketinin popülerliğinden bahsetmek ve bir alışverişçi olarak aklımıza takılan bir soruya, “Şok’ta galeta unu var mı?” sorusuna yanıt aramak istiyorum. Bu soruyu sadece ürün gamı açısından değil, genel olarak markanın tavrı, stratejileri ve müşteri memnuniyeti yönüyle de inceleyeceğim. Çoğu insanın aklında “Şok” denince akla gelen şey, uygun fiyatlar ve kolay erişilebilirliktir. Fakat, bu fiyatların kalitesizliğe işaret olup olmadığı hakkında ciddi tartışmalar var. Galeta unu arayışım da aslında tam olarak burada devreye girdi.…

Şairlik İçin Hangi Bölüm Okunmalı? (Ve Kim Bu Kadar Ciddiye Alıyor?) Evet, kabul ediyorum; ben de bir zamanlar “şairlik” diye bir şey olduğunu düşündüm. En azından, bu konuda derin bir bilgi sahibi olduğumu sanıyordum. Hani, bir gün bir şiir yazıp Nobel Edebiyat Ödülü’nü alırım diye hayal ederdim. Ama o hayali kurarken bile “şairlik için hangi bölüm okunmalı?” sorusu kafamda belirmişti. Çünkü işin içinde bir “bölüm” meselesi var. Hangi üniversiteyi kazanmalıyım? Türkçe mi, Edebiyat mı, yoksa o eski “Şairlik Okulu”nu açmış biri mi var, kimse bilmiyor tabii… Hadi gelin, bu soruyu biraz mizahi bir bakış açısıyla çözmeye çalışalım. Şair olmak için…

Sandalyesi İsim mi Fiil mi? Geleceğe Dönük Bir Düşünce Yolculuğu Ankara’nın kalabalık sokaklarında yürürken, kafamda dönüp duran bir soru vardı: Sandalyesi isim mi fiil mi? Bir dil sorusuyla ne kadar derin düşünceler iç içe girebilir? Belki de bu sorunun bir anlamı vardı, belki de geleceğin, dilin evrimiyle birlikte hayatımıza etki edecek en küçük değişimlerden biriyle ilgili ipuçları veriyordu. Bu yazıda, 5-10 yıl sonra dilin, özellikle de anlamın evrilmesinin günlük hayatımıza, işimize ve ilişkilerimize nasıl yansıyabileceğini keşfedeceğim. Elbette, bu yazıyı yazarken teknolojiye olan merakımı ve geleceğe dair kaygılarımı da katmadan geçemeyeceğim. Sandalyesi İsim mi Fiil mi? Başlangıçta Basit, Ama Derin Bir…

İOS 18 Güncellemesi: 5-10 Yıl Sonra Gündelik Hayatımızı Nasıl Etkileyecek? Teknoloji, hayatımızın her alanını derinden etkiliyor ve bu değişim giderek hızlanıyor. Şu anda iPhone’un iOS 18 işletim sistemi güncellemesini beklerken, bir taraftan “iOS 18 kaç dakika güncellenir?” sorusunun cevabını merak ediyoruz. Bu soruya yalnızca bir anlık bir bakış açısıyla yaklaşmak yerine, geleceğe dönük bir bakış açısıyla değerlendirirsek, teknoloji ve yaşam arasındaki ilişkiyi daha iyi anlayabiliriz. İOS 18 Güncellemesinin Bugün İçin Anlamı Bugün, bir iPhone’u iOS 18’e güncellemenin ne kadar süreceğini merak etmek, teknolojiyle haşır neşir olan birinin aklına gelen doğal bir soru. Genellikle iOS güncellemeleri birkaç dakika içinde tamamlanabiliyor. Ancak…

Empatiyle Başlayan Bir Yolculuk Bazen bir kafede otururken, etrafımdaki insanların davranışlarını izliyorum. Kimisi hızlı hızlı telefonuna bakıyor, kimisi sessizce kahvesini yudumluyor, kimisi arkadaşlarıyla kahkahalar eşliğinde sohbet ediyor. Bu gözlemler bana sürekli bir soru sorduruyor: Toplum içinde bizleri harekete geçiren, durduran veya sınırlayan güçler nelerdir? Sosyolojik bakış açısıyla bu soruyu düşündüğümde aklıma biyolojideki bir kavram geliyor: inhibitör madde. Nörobiyolojide inhibitör maddeler, sinir hücreleri arasındaki iletişimi yavaşlatan veya engelleyen kimyasallardır. Ama ben bunu sadece hücrelere değil, toplumsal ilişkilere de uyarlamak istiyorum. İnsan davranışlarını, normları, cinsiyet rollerini ve kültürel pratikleri anlamaya çalışırken, toplumun görünmez inhibitör maddeleri gibi işlev gören kuralları keşfetmek mümkün. İnhibitör…